{"id":2167,"date":"2023-01-24T21:56:03","date_gmt":"2023-01-24T21:56:03","guid":{"rendered":"https:\/\/dersim-fdg.org\/?p=2167"},"modified":"2026-07-28T18:36:26","modified_gmt":"2026-07-28T18:36:26","slug":"dersim-38iskan-kanunu-surgun-ve-af-sorunsali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/dersim-38iskan-kanunu-surgun-ve-af-sorunsali","title":{"rendered":"\u0130sk\u00e2n Kanunu, s\u00fcrg\u00fcn ve \u201caf\u201d sorunsal\u0131"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"et_pb_section_0 et_pb_section et_section_regular et_block_section\"><div class=\"et_pb_row_0 et_pb_row et_block_row\"><div class=\"et_pb_column_0 et_pb_column et_pb_column_4_4 et-last-child et_block_column et_pb_css_mix_blend_mode_passthrough\"><div class=\"et_pb_text_0 et_pb_text et_pb_bg_layout_light et_pb_module et_block_module preset--module--divi-text--default\"><div class=\"et_pb_text_inner\"><h1>\u0130sk\u00e2n Kanunu, s\u00fcrg\u00fcn ve \u201caf\u201d sorunsal\u0131<\/h1>\n<\/div><\/div><div class=\"et_pb_text_1 et_pb_text et_pb_bg_layout_light et_pb_module et_block_module preset--module--divi-text--default\"><div class=\"et_pb_text_inner\"><p style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-size: 22.4px; vertical-align: baseline; color: #888888; font-family: Lato, sans-serif; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;\">\u201cAF\u201d ve \u201c\u0130SYAN\u201d s\u00f6ylemlerini dilimizden s\u00f6k\u00fcp atal\u0131m. Topra\u011fa kefensiz d\u00fc\u015fen atalar\u0131m\u0131z\u0131n kemiklerini s\u0131zlatmayal\u0131m; ay\u0131pt\u0131r, g\u00fcnaht\u0131r!<\/p>\n<div class=\"heateorSssClear\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-size: 22.4px; vertical-align: baseline; clear: both; color: #888888; font-family: Lato, sans-serif; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;\"><\/div>\n<div class=\"heateor_sss_sharing_container heateor_sss_horizontal_sharing\" data-heateor-sss-href=\"https:\/\/dersimnews.com\/dersim38\/2020-05-22\/iskan-kanunu-surgun-ve-af-sorunsali\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-size: 22.4px; vertical-align: baseline; color: #888888; font-family: Lato, sans-serif; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;\">\n<div class=\"heateor_sss_sharing_title\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-size: 22.4px; vertical-align: baseline; font-weight: bold;\">Sosyal medyada payla\u015f\u0131n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div class=\"et_pb_text_2 et_pb_text et_pb_bg_layout_light et_pb_module et_block_module preset--module--divi-text--default\"><div class=\"et_pb_text_inner\"><h3><strong>\u015e\u00fckran L\u0131lek YILMAZ<\/strong><\/h3>\n<p>Do\u011fdu\u011fumuz co\u011frafyada, yak\u0131n bir zamana kadar b\u0131rak\u0131n do\u011fum g\u00fcnlerini, y\u0131l\u0131n dahi bir \u00f6nemi yoktu. Sadece erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n askerlik gibi resmi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nedeni ile do\u011fum y\u0131l\u0131 \u00f6nem arz ederdi, o da daha \u00e7ok birka\u00e7 ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck yazd\u0131r\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrd\u00fc ki erkek \u00e7ocuklar askere gidinceye dek i\u015f g\u00fcc\u00fcne katk\u0131da bulunulsun istenirdi.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"et_pb_row_1 et_pb_row et_block_row\"><div class=\"et_pb_column_1 et_pb_column et_pb_column_4_4 et-last-child et_block_column et_pb_css_mix_blend_mode_passthrough\"><div class=\"et_pb_text_3 et_pb_text et_pb_bg_layout_light et_pb_module et_block_module preset--module--divi-text--default\"><div class=\"et_pb_text_inner\"><p>Yaz\u0131 dili olmayan bir k\u00fclt\u00fcrel toplulu\u011fun \u00fcyeleri olarak s\u00f6zl\u00fc aktar\u0131m gelene\u011fi \u00f6nem arz etti\u011finden t\u00fcm \u00f6nemli anlar da bulundu\u011fu an\u0131n toplumsal olaylar\u0131 ile tarihlendirilir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n do\u011fum tarihleri de do\u011fduklar\u0131 an\u0131n \u00f6zel durumlar\u0131 ile \u00f6zle\u015ftirilir ve bu \u015fekilde gelecek nesle aktar\u0131l\u0131rd\u0131. \u00d6rne\u011fin do\u011fum yapan kad\u0131nlar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n do\u011fumlar\u0131ndan bahsederken \u201cRoce X\u0131z\u0131r bi\/X\u0131z\u0131r oru\u00e7lar\u0131yd\u0131\u201d, \u201cWaxt\u00ea c\u00fcnun bi\/Harman zaman\u0131yd\u0131\u201d, \u201cPiye to eskeriye de bi\/Baban askerdeydi\u201d, \u201cA serre 4 m. vor\u0131 vare\/O sene 4 metre kar ya\u011fd\u0131\u201d diyerek zaman\u0131 tarihlendirilir.<\/p>\n<p>Tarihlendirmede kullan\u0131lan toplumsal olaylar s\u0131radan olabilece\u011fi gibi o toplumun haf\u0131zas\u0131nda onar\u0131lmaz derin yaralar a\u00e7m\u0131\u015f olan travmatik olaylar da olabilir. \u00d6rne\u011fin; Dersim k\u0131r\u0131m\u0131, s\u00fcrg\u00fcnlerin memleketlerine d\u00f6nmesi, askeri darbe vb. Genelde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin anlat\u0131m\u0131 ile \u015fekillenen ve toplumsal haf\u0131zay\u0131 olu\u015fturan bu bilgiler nesilden nesile akt\u0131r\u0131l\u0131rken elbette tarihsel ba\u011flam\u0131nda, ko\u015fullara g\u00f6re de\u011fi\u015fime u\u011frar. Olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a ve bilginin yeni \u015fekliyle kayda al\u0131nmas\u0131, \u00f6rne\u011fin s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131mdan yaz\u0131l\u0131 anlat\u0131ma ge\u00e7ilmesi ya da de\u011fi\u015fen sosyal ve siyasal ko\u015fullar ister istemez bilgiyi de de\u011fi\u015fime u\u011fratmaktad\u0131r. Bilgideki bu de\u011fi\u015fimler s\u00f6zc\u00fck baz\u0131nda olabilece\u011fi gibi olaylara ait yaz\u0131l\u0131 d\u00f6k\u00fcman ve ar\u015fivlerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile olaylar\u0131n tarihsel geli\u015fimi baz\u0131nda da olabilir.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, 1938 Dersim Tertelesi\u2019nde o kadar yo\u011fun devlet propagandas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki bug\u00fcn sadece t\u00fcm T\u00fcrkiye de\u011fil Dersim\u2019in \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da Dersim\u2019de isyan oldu\u011funa inan\u0131r. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu ve baz\u0131 ar\u015fivlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile \u201cDersim isyan\u0131\u201d yerine bir soyk\u0131r\u0131mdan bahsedilmesi gerekti\u011fini biliyoruz. Ayn\u0131 zamanda Dersim\u2019de bir \u00e7ok ya\u015fl\u0131 bireyin haf\u0131zas\u0131nda; \u201cDevlet af \u00e7\u0131kard\u0131, s\u00fcrg\u00fcnler k\u00f6ylerine d\u00f6nd\u00fc\u201d s\u00f6ylemi \u00f6yle g\u00fc\u00e7l\u00fc yer al\u0131r ki devletin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu g\u00fc\u00e7l\u00fc propagandalar sonucunda Dersimlilerin \u00e7o\u011fu atalar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten \u201cisyan etti\u011fi\u201d i\u00e7in katledilmeyi hak etti\u011fine, sa\u011f kalanlar\u0131n ise s\u00fcrg\u00fcnle cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Dersim\u2019de s\u00fcrg\u00fcnlerin yurtlar\u0131na d\u00f6nmesi \u201cAF\u201d olarak dillendirilse de ger\u00e7ekte; 1934 tarih ve 2510 say\u0131l\u0131 \u0130sk\u00e2n Kanunu ile s\u00fcrg\u00fcn edilen insanlar\u0131n, yine ayn\u0131 kanunda 1947 y\u0131l\u0131nda 5098 say\u0131 ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle k\u00f6ylerine d\u00f6nebilme yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ve b\u00f6ylelikle T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131na s\u00fcr\u00fclen Dersimlilerden bir k\u0131sm\u0131 1947 y\u0131l\u0131nda ana yurtlar\u0131na d\u00f6nebilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>2013 y\u0131l\u0131nda bende olu\u015fan bu fark\u0131ndal\u0131kla olsa gerek, Dersimli olsun olmas\u0131n; ara\u015ft\u0131rmac\u0131, yazar veya ayd\u0131nlar\u0131n \u201cAf \u00e7\u0131kt\u0131, s\u00fcrg\u00fcnler k\u00f6ylerine d\u00f6nd\u00fc\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc kulland\u0131klar\u0131 dikkatimi \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Oysa nas\u0131l \u201cDersim isyan\u0131\u201d yerine Dersim Tertelesi ya da Dersim k\u0131r\u0131m\u0131 diyorsak \u2018\u2019AF\u2019\u2019 s\u00f6z\u00fcn\u00fc de kullan\u0131rken dikkat etmeliyiz. Zira e\u011fer biz, atalar\u0131m\u0131za yap\u0131lan zulm\u00fcn ard\u0131ndan \u201c\u00c7\u0131kan afla s\u00fcrg\u00fcnler k\u00f6y\u00fcne d\u00f6nd\u00fc\u201d demeye devam edersek TC Devleti\u2019nin, ulusal ve uluslararas\u0131 arenada s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cDersimliler isyan etti, biz de bast\u0131rd\u0131k\u201d s\u00f6ylemini kabul etmi\u015f oluruz. Bunu yapmayal\u0131m, \u201cAF\u201d ve \u201c\u0130SYAN\u201d s\u00f6ylemlerini dilimizden s\u00f6k\u00fcp atal\u0131m. Topra\u011fa kefensiz d\u00fc\u015fen atalar\u0131m\u0131z\u0131n kemiklerini s\u0131zlatmayal\u0131m; ay\u0131pt\u0131r, g\u00fcnaht\u0131r!<\/p>\n<p><strong>Sosyal medyada payla\u015f\u0131n<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":2168,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-2167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-tr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8326,"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167\/revisions\/8326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dersim-fdg.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}