Almanya Parlamentosu’nda 7 Mayıs 2026 tarihinde Dersim 38 Soykırımı (Tertelê) Anması Gerçekleştirildi:
Konu başlığı: Almanya’nın Süreçteki Rolü
Dersim 1938 Soykırımı’nda (Tertelê’de) katledilen canlarımız, Almanya Federal Meclisi’nde düzenlenen anlamlı bir programla anıldı. “Adalet ve hakikat istiyoruz!” çağrısıyla gerçekleştirilen buluşmada, tarihsel yüzleşme, hakikatlerin açığa çıkarılması ve Almanya’nın süreçteki rolünün araştırılması yönünde önemli talepler dile getirildi.
Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu (FDG), AABF, Berlin Dersim Kültür Derneği, BAT-Cemevi ve AGADEKA e. V. Berlin’in ortak organizasyonuyla düzenlenen etkinlik, SPD ve Sol Parti (Die Linke) ev sahipliğinde Almanya Federal Meclisi’nde gerçekleştirildi. Programa milletvekilleri, akademisyenler, sanatçılar, demokratik kitle örgütleri ve çok sayıda kurum temsilcisi katıldı.
FDG’nin 2017 yılında Almanya Federal Meclisi’ne yaptığı resmi başvuruda, özellikle Dersim sürecinde gaz kullanımı iddialarının araştırılması ve Almanya’nın dönemdeki teknik destek rolünün incelenmesi talep edilmişti. Bugünkü görüşmelerde de bu başlıklar yeniden gündeme taşındı ve bağımsız bir araştırma komisyonunun kurulmasının gerekliliği vurgulandı.
Toplantının açılış konuşmaları SPD Milletvekili Hakan Demir, Sol Parti / Die Linke Milletvekili Pascal Meiser, FDG Başkanı Kemal Karabulut ve BAT-Cemevi 2. Başkanı Kadir Şahin tarafından yapıldı. Ardından organizasyonu gerçekleştiren kurumlar adına hazırlanan pozisyon belgesi Tahsin Tekin tarafından sunuldu. Prof. Dr. Tessa Hofmann Terletenin önemli esikleri ve Almanya ile irtibatını içeren anlamlı bir konuşma yaptı.
Prof. Dr. Tessa Hofmann, Dersim 38 sürecini tarihsel ve akademik boyutlarıyla değerlendirirken; Prof. Dr. Kenan Engin de soykırımın bilimsel olarak araştırılması ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesine ilişkin önemli başlıklara dikkat çekti.
Program kapsamında söz alan Almanya Federal Meclisi Başkan Vekili Bodo Ramelow, Dersim toplumunun yaşadığı tarihsel travmanın görmezden gelinemeyeceğini belirterek, Almanya’nın bu konudaki sorumluluğunun araştırılması gerektiğini ifade etti. Görüşmelerde özellikle Dersim 38 sürecinde kullanılan gaz iddialarının kapsamlı biçimde incelenmesi ve bu konuda resmi bir araştırma komisyonunun oluşturulması yönünde ortak bir yaklaşımın oluştuğu belirtildi. Sürecin Almanya Federal Meclisi Başkan Vekili Bodo Ramelow tarafından takip edilmesi konusunda da mutabakata varıldığı ifade edildi.
Toplantıda ayrıca Die Linke, Bündnis 90/Die Grünen ve SPD temsilcilerine Almanya Federal Meclisi’nden beklenti ve talepler ayrıntılı biçimde aktarıldı. SPD Milletvekili Hakan Demir ile Sol Parti / Die Linke Milletvekili Pascal Meiser’e destekleri ve organizasyona sundukları katkılar nedeniyle teşekkür edildi.
Etkinlikte ayrıca Ferat Koçak ve Cem İnce de söz alarak, Alevi toplumuna yönelik yürütülen politikaların bir soykırım niteliği taşıdığına dikkat çekti. Yapılan konuşmalarda yüzleşme, adalet ve tarihsel hakikatin ortaya çıkarılması yönünde ortak iradenin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Sanatçı İmam Özgül, Alman devlet arşivlerinin açılması gerektiğine dair değerlendirmelerde bulunurken, Omcalılar Derneği Yönetim Kurulu üyesi Agasi Özvural ise Dersim ve Muş Varto başta olmak üzere Alevi coğrafyasında yürütülen ekolojik yıkım projeleriyle göç ve asimilasyon politikalarının devam ettiğini ifade etti.
AABF, AGADEKA, Berlin Dersim Derneği ve Berlin Alevi Toplumu temsilcilerinin de hazır bulunduğu anma programı, Pascal Meiser’in kapanış konuşmasıyla sona erdi. Birlikte güçlüyüz, tüm katkı sunanlara teşekkürlerimizle.
Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu (FDG)
