”Dersim Tertelesi” Berlin Parlamentosu’nda

”Dersim Tertelesi” Berlin Parlamentosu’nda

Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu, Sol Parti ile birlikte 1938’de gerçekleşen ve ”Dersim Tertelesi” olarak adlandırılan olayları, çok sayıda bilim adamı ve politikacının katılımı ile 17 Mayıs Salı günü Berlin Eyalet Parlamentosu’nda tartışacak

”Dersim Tertelesi” Berlin Parlamentosu’nda

Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu, Sol Parti ile birlikte 1938’de gerçekleşen ve ”Dersim Tertelesi” olarak adlandırılan olayları, çok sayıda bilim adamı ve politikacının katılımı ile 17 Mayıs Salı günü Berlin Eyalet Parlamentosu’nda tartışılacak.

”Dersim İsyanı” veya ”Dersim Katliamı” olarak da anılan olaylar, günümüz adıyla Tunceli’de 1938 yılında merkezi hükümetle Dersim aşiretleri arasındaki anlaşmazlıklar sonucu yaşanmıştır ve dönemin Türk hükümetinin uyguladığı sert politikayı kapsamaktadır.

Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu, temel olarak 4 Mayıs ”Dersim Tertelesi” ‘nin anma günü olarak kabul edilmesini ve resmen özür dilenmesini istemektedir. Ayrıca, 15 Kasım 1937 tarihinde Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Dersim Seyitleri’nin mezar yerlerinin, 1938 tarihinde evlatlık verilen Dersimli yetim çocukların tam listesinin açıklanmasını ve TBMM’de ‘1937-38 Dersim Tertelesi’ni Araştırma Komisyonu’nun kurulmasını talep etmektedir.

17 Mayıs günü Berlin Eyalet Parlamentosu’nda gerçekleşecek tartışmaya birçok araştırma görevlisi ile diğer etnik ve inançsal azınlıkların temsilcilerinin yanı sıra Yeşiller partisi Eşbaşkanı Cem Özdemir, Berlin Mitte Belediye Başkanı Dr. Cristian Hanke, Kreuzberg Belediye Başkanı Dr. Franz Schutz, Sol Parti milletvekili Kadriye Karcı ve Sol Parti Eyalet eski milletvekili Hüseyin Kenan Aydın da katılacak.

Tartışma, 17 Mayıs 2011 salı günü Niederkirchnerstr. 5’te saat 10:00’da başlayacak.

Haber-Com

”Dersim Tertelesi” Berlin Parlamentosu’nda

”Dersim Tertelesi” Berlin Parlamentosu’nda

Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu, Sol Parti ile birlikte 1938’de gerçekleşen ve ”Dersim Tertelesi” olarak adlandırılan olayları, çok sayıda bilim adamı ve politikacının katılımı ile 17 Mayıs Salı günü Berlin Eyalet Parlamentosu’nda tartışacak

”Dersim Tertelesi” Berlin Parlamentosu’nda

Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu, Sol Parti ile birlikte 1938’de gerçekleşen ve ”Dersim Tertelesi” olarak adlandırılan olayları, çok sayıda bilim adamı ve politikacının katılımı ile 17 Mayıs Salı günü Berlin Eyalet Parlamentosu’nda tartışılacak.

”Dersim İsyanı” veya ”Dersim Katliamı” olarak da anılan olaylar, günümüz adıyla Tunceli’de 1938 yılında merkezi hükümetle Dersim aşiretleri arasındaki anlaşmazlıklar sonucu yaşanmıştır ve dönemin Türk hükümetinin uyguladığı sert politikayı kapsamaktadır.

Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu, temel olarak 4 Mayıs ”Dersim Tertelesi” ‘nin anma günü olarak kabul edilmesini ve resmen özür dilenmesini istemektedir. Ayrıca, 15 Kasım 1937 tarihinde Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Dersim Seyitleri’nin mezar yerlerinin, 1938 tarihinde evlatlık verilen Dersimli yetim çocukların tam listesinin açıklanmasını ve TBMM’de ‘1937-38 Dersim Tertelesi’ni Araştırma Komisyonu’nun kurulmasını talep etmektedir.

17 Mayıs günü Berlin Eyalet Parlamentosu’nda gerçekleşecek tartışmaya birçok araştırma görevlisi ile diğer etnik ve inançsal azınlıkların temsilcilerinin yanı sıra Yeşiller partisi Eşbaşkanı Cem Özdemir, Berlin Mitte Belediye Başkanı Dr. Cristian Hanke, Kreuzberg Belediye Başkanı Dr. Franz Schutz, Sol Parti milletvekili Kadriye Karcı ve Sol Parti Eyalet eski milletvekili Hüseyin Kenan Aydın da katılacak.

Tartışma, 17 Mayıs 2011 salı günü Niederkirchnerstr. 5’te saat 10:00’da başlayacak.

Haber-Com

Kimin hatırlamasına izin verilir?

Kimin hatırlamasına izin verilir?

Kimin hatırlamasına izin verilir?

Sayın Bayanlar ve Baylar, Sevgili Dersim Dostları,
Avrupa Dersim Cemaatleri Federasyonu adına sizleri ayrı bir memnuniyetle karşılıyorum. İsmim Kemal Karabulut, bu federasyonun başkanlığını yapıyorum ve Berlin’deki Dersim Kültür Cemaati’nin bir üyesiyim
Me ve xerdi, sıma xer ame!
Anadilim Zaza’da bu şu anlama gelir: Merhaba, rica ederim.
Az önce yine anadilim olan Zaza’da bir şarkı duyduk. Dieses Lied habe ich in meiner Kindheit oft gehört. Bei diesem Trauerlied ging es um einen im Koreakrieg ums Leben gekommenen Dersimer Soldat. Er war ein entfernter Verwandter von mir. Es wurde von seiner Mutter geschrieben als Ihr Sohn tot zurückkam und drückt Ihre Gefühle aus. O, istila edilmiş birçok Dersimer’den biriydi.
Türkiye, Kore Savaşı’na asker sağlayarak NATO’ya kabulünü teşvik etmek istedi. Türkiye’deki azınlıklara mensup askerler bu amaçla askere alındı ve dolayısıyla Dersimer de askere alındı.
(-)
Bu savaşta ölenlerin sayısını duyduğumda tamamen şok oldum. Drei bis 4,5 Millionen Menschen kamen im ersten „heißen“ Konflikt des Kalten Krieges zwischen 1950 und 1953 in Korea ums Leben. Kore Savaşı olduğunun farkındaydım, ancak kurbanların sayısının boyutu benim için bilinmiyordu.
Kurbanlar için sizinle birlikte yas tutuyorum ve acınızı sizinle paylaşıyorum.
(-)
Dersim 1937/38’deki Tertele’nin hikayesi hakkında:
4 Mayıs 1937’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Bakanlar Kurulu, “Dersim Tenkil Kararları” başlıklı özel bir kararname yayınladı. Dieses Datum markierte den offiziellen Beginn des Tertele. Bu karar Dersimliler tarafından Tertele’nin başlangıç noktası olarak kabul edildi ve o günden itibaren Türkiye Cumhuriyeti Dersim’e karşı acımasız bir askeri operasyon başlattı.
Dersim’de aşırı askeri güç kullanıldığı ve Kızılbaş Alevilerine karşı bir soykırım yapıldığı inkar edilemez. Im Sommer 1938 wurden Zivilisten aus ihren Dörfern zusammengetrieben, an hunderten verschiedenen Orten mit gefesselten Händen und Armen erschossen oder mit Öl übergossen und verbrannt. Diejenigen, die Zuflucht in den Berghöhlen suchten, wurden durch giftige Gase aus Deutschland ausgelöscht. Bu toplu katliamlarda öldürülen insan sayısı, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 70.000’dir.
Dönemin Kemalist devlet ideolojisine göre Dersim hem etnik hem de dini açıdan “temizlenecekti”. Ein militärischer Ausnahmezustand wurde über Dersim verhängt, und im Winter 1936/37 übernahm die Armee die Kontrolle über die Region, um den geplanten Völkermord durchzuführen. 1938’den sonra, kalan aileler zorla yeniden yerleştirildi.
Soykırımdan bu yana Türkiye’de anma etkinlikleri yasaklandı. Ancak son yıllarda, 1937/38’de Dersim’e yönelik saldırıların yıldönümü olan 4 Mayıs’ta, Türkiye’nin çeşitli yerlerinde protestolar düzenlendi ve bu protestolar güvenlik güçleri tarafından sert bir şekilde bastırıldı.
(-)
60’lı yıllarda Alman sanayisinin işçilere ihtiyacı vardı ve farklı ülkelerden insanlar bu çağrıya uydu. Sie brachten nicht nur ihre Arbeitskraft mit, sondern auch ihre Geschichte, Kultur und Identität. Dersimer ailesi de bu grubun bir parçası ve Türk tarafının gerçek hikayeyi tanımaması nedeniyle duygusal olarak incindiler.
Dersim Kultur Gemeinde Berlin, 1993 yılındaki kuruluşundan bu yana anma etkinlikleri, sergiler, bilimsel konferanslar ve konserler düzenlemiştir. In den letzten fünf Jahren versammeln wir uns am 4. Mai mit Geistlichen verschiedener Religionen, Wissenschaftlern, Politikern, Künstlern und Vertretern verschiedener Gemeinden im Andachtsraum des Bundesparlaments, um zu gedenken. Bu yılki anma toplantısında Federal Meclis Başkan Yardımcısı Petra Pau da bir konuşma yaptı.
(-)
2014 yılında, Berlin’deki Dersim 1937/38 Tertele anıtı için Friedrichshain-Kreuzberg bölge ofisine bir başvuruda bulunduk:
Bu çoğunluk tarafından onaylandı ve birkaç komisyona sunuldu. Hem Almanya’da hem de Türkiye’de medyada dikkat çektik.
Direnişe rağmen, 2018 yılında Kreuzberg Müzesi ile işbirliği içinde ve Freie Universität ve Technische Universität Berlin’in katılımıyla büyük bir sempozyum düzenlendi.
Anıtın açılışını 4 Mayıs 2024’te yapmayı umuyoruz.
Dersim halkı için anmanın önemi nedir?
22.11.2022 tarihinde Friedrichshain-Kreuzberg ilçe meclisi, her yıl 4 Mayıs’ta Dersim cemaatine bir anma mektubu gönderilmesine ve web sitesinde yayınlanmasına karar verdi. Bu tür önlemler, korkunç savaş hikayeleriyle büyüyen 1938’ten sonraki nesillerin duygusal gücünü güçlendirmeye yardımcı olur.
Bu sadece bir anıtla ilgili değil, tarihimizin ve kültürümüzün tanınmasıyla ilgili. Wir streben danach, in die Gesellschaft integriert und gesehen zu werden. Türk tarihinin karanlık yüzlerinin aydınlanması, korkunç geçmişin yüzleşilmesi ve iç huzurun geri dönmesini istiyoruz.
Avrupa Dersim Cemaatleri Federasyonu (FDG)

Kimin hatırlamasına izin verilir?

Wer darf Erinnern?

Wer darf Erinnern?

Sehr geehrte Damen und Herren, liebe Freunde der Dersimer
mit besonderer Freude heiße ich Sie im Namen der Föderation der Dersim Gemeinden in Europa willkommen. Mein Name ist Kemal Karabulut, und ich führe den Vorsitz dieser Föderation und bin Mietglied der Dersim Kultur Gemeinde in Berlin
Me ve xerdi, sıma xer ame!
Das heißt in meiner Muttersprache Zaza: Guten Tag, Ihr seid willkommen.
Wir haben gerade ein Lied gehört, welches auch in meiner Muttersprache Zaza war. Dieses Lied habe ich in meiner Kindheit oft gehört. Bei diesem Trauerlied ging es um einen im Koreakrieg ums Leben gekommenen Dersimer Soldat. Er war ein entfernter Verwandter von mir. Es wurde von seiner Mutter geschrieben als Ihr Sohn tot zurückkam und drückt Ihre Gefühle aus. Er war einer von vielen befallenen Dersimern.
Die Türkei wollte mit der Bereitstellung von Soldaten im Koreakrieg Ihre Aufnahme in der Nato befördern. Es wurden dafür vor allem Soldaten aus Minderheiten in der Türkei eingezogen und damit auch Dersimer.
(-)
Ich war völlig schockiert als ich die Opferzahlen in diesem krieg hörte. Drei bis 4,5 Millionen Menschen kamen im ersten „heißen“ Konflikt des Kalten Krieges zwischen 1950 und 1953 in Korea ums Leben. Mir war zwar bewusst das des einen Koreakrieg gab, aber die das Ausmaß der Opferzahlen war mir unbekannt.
Ich Trauer mit Ihnen um die Opfer und Teile mit Ihnen Ihren Schmerz.
(-)
Zu der Geschichte von Tertele in Dersim 1937/38:
Am 4. Mai 1937 erließ der Ministerrat der Großen Nationalversammlung der Türkei ein Sonderdekret mit dem Titel „Dersim-Tenkil-Beschlüsse“. Dieses Datum markierte den offiziellen Beginn des Tertele. Diese Entscheidung wurde von den Dersimern als der Startpunkt des Tertele anerkannt, und von diesem Tag an setzte die Republik Türkei eine grausame militärische Operation gegen Dersim in Gang.
Es ist unbestreitbar, dass in Dersim eine übermäßige Militärmacht eingesetzt wurde und ein Völkermord an den Kizilbasch-Aleviten begangen wurde. Im Sommer 1938 wurden Zivilisten aus ihren Dörfern zusammengetrieben, an hunderten verschiedenen Orten mit gefesselten Händen und Armen erschossen oder mit Öl übergossen und verbrannt. Diejenigen, die Zuflucht in den Berghöhlen suchten, wurden durch giftige Gase aus Deutschland ausgelöscht. Die geschätzte Zahl der Getöteten bei diesen Massenmorden beläuft sich auf 70.000, hauptsächlich Frauen und Kinder.
Dersim sollte nach der damaligen Staatsideologie der Kemalisten sowohl ethnisch als auch religiös „gesäubert“ werden. Ein militärischer Ausnahmezustand wurde über Dersim verhängt, und im Winter 1936/37 übernahm die Armee die Kontrolle über die Region, um den geplanten Völkermord durchzuführen. Nach 1938 wurden die verbleibenden Familien zwangsumgesiedelt.
Seit dem Völkermord sind Gedenkveranstaltungen in der Türkei untersagt. In den letzten Jahren werden jedoch am 4. Mai, dem Jahrestag der Angriffe auf Dersim im Jahre 1937/38, Proteste an verschiedenen Orten in der Türkei organisiert, die von Sicherheitskräften hart unterdrückt werden.
(-)
In den 60er Jahren benötigte die deutsche Industrie Arbeitskräfte, und Menschen aus verschiedenen Ländern folgten diesem Ruf. Sie brachten nicht nur ihre Arbeitskraft mit, sondern auch ihre Geschichte, Kultur und Identität. Die Dersimer sind Teil dieser Gruppe und wurden durch die Nichtanerkennung der wahren Geschichte durch die türkische Seite seelisch verletzt.
Die Dersim Kultur Gemeinde Berlin organisiert seit ihrer Gründung im Jahr 1993 Gedenkveranstaltungen, Ausstellungen, wissenschaftliche Konferenzen und Konzerte. In den letzten fünf Jahren versammeln wir uns am 4. Mai mit Geistlichen verschiedener Religionen, Wissenschaftlern, Politikern, Künstlern und Vertretern verschiedener Gemeinden im Andachtsraum des Bundesparlaments, um zu gedenken. Bei unserem diesjährigen Gedenktreffen hielt auch die Vizepräsidentin des Bundestages, Petra Pau, eine Rede.
(-)
Im Jahr 2014 haben wir einen Antrag auf ein Tertele-Denkmal Dersim 1937/38 in Berlin beim Bezirksamt Friedrichshain-Kreuzberg gestellt:
Dieser erfuhr eine Mehrheitliche Zustimmung und wurde mehreren Kommissionen vorgestellt. Wir erregten Aufmerksamkeit in den Medien, sowohl in Deutschland als auch in der Türkei.
Trotz Widerständen wurde im Jahr 2018 in Kooperation mit dem Kreuzberg Museum und Beteiligung der Freien Universität und der Technischen Universität Berlin ein großes Symposium durchgeführt.
Wir hoffen, dass wir das Denkmal am 4. Mai 2024 enthüllen können.
Welche Bedeutung hat das Gedenken für die Dersim Gemeinde?
Die Bezirksverordnetenversammlung Friedrichshain-Kreuzberg hat am 22.11.2022 beschlossen, jedes Jahr am 4. Mai einen Gedenkbrief an die Dersim Gemeinde zu senden und diesen auf ihrer Webseite zu veröffentlichen. Solche Maßnahmen tragen dazu bei, dass die Generationen nach 1938, die mit schrecklichen Kriegsgeschichten aufwuchsen, seelisch gestärkt werden.
Es geht nicht nur um ein Denkmal, sondern um die Anerkennung unserer Geschichte und Kultur. Wir streben danach, in die Gesellschaft integriert und gesehen zu werden. Wir möchten, dass die dunklen Seiten der türkischen Geschichte beleuchtet werden, dass die schreckliche Vergangenheit aufgearbeitet wird und seelischer Frieden einkehrt.
Föderation der Dersim Gemeinden in Europa (FDG)

DÜZGÜN BABA İNANÇ VE KÜLTÜR ETKİNLĞİ

DÜZGÜN BABA İNANÇ VE KÜLTÜR ETKİNLĞİ

Sevgili Dersimliler ve Dersim Dostları, 19. DÜZGÜN BABA İNANÇ VE KÜLTÜR ETKİNLĞİNE Hoş geldiniz
Biz ağırlıklı olarak Avrupa’da çalışmalar yürüten ve yüzü Dersim’e dönük bir kurumuz. 80 ́ li yılların ortalarına doğru örgütlenmeye başlayan Diaspora Dersimlilerinin, 2006 yılında kurmuş oldukları çatı örgütü olan Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu (FDG) nin sizlere selamlarını ve aşkı muhabbetlerini getirdim.
Bugün burada Düzgün babaya niyaz adamak, Dersim kılamlarını hep beraber söylemek, Xızır’ın Kırmancki/Zazaca dilini konuşmak ve tarihsel geleneklerimizi yasatmak için bir aradayız.
Dersim birçok kavme, medeniyete ve inanca beşiklik etmiş bir kaledir. Düzgün Bava, Xızır, Munzur
Bava, Anafatma, Buyere “Jiar u Diyar “topraklarını mekan eylediler. Buradan yükselttiler yetmiş iki
Milletin Türküsünü. Kırmanciye Beleke dedikleri renga renk çiçeklerle bezeli bu insanlık bahçesini koruyup, besleyelim; sulayıp zenginleşmesine katkı sunalım!
Değerli canlar,
Bugün biliyoruz ki inancımız ve İnanç alanlarımız tehdit altındadır. Dağlarımız Maden şirketlerinin ablukası altındadır. Doğamız ve yaşam alanlarımız Adeta işgal altındadır. Coğrafyamız insansızlaştırılarak demografik yapısı değiştirilmek istenmektedirler .
Biz Avrupa dersim dernekler Federasyonu temsilcileri ve taraftarları olarak, tüm dersim kurumlarına ve dersimlilere huzurlarınızda bir kez daha seslenmek istiyoruz!
Gün ayrı durmak değil ortak mücadele günüdür, Gün dersime sahip çıkma günüdür, Gün inancımız olan Raq haqq ve Jiar u Diyarlarımıza sahip çıkma; Gün dilimize ve kimliğimizi sahiplenme günüdür diyoruz.
Dersim elden gidiyor!
Yarın çok geç olmadan gelin duygularımızı, amaçlarımızı, hedeflerimizi, acılarımızı, aklımızı, vicdanımızı ve mücadelemizi ortaklaştıralım. Dersimin geleceğini ortak mücadele ile şekillendirelim.
Biliriz ki Dersim bizim kutsal toprağımızdır. Onun yok edilmesi, bizlerin yetim kalması demektir.
Biz bir Avrupa örgütlenmesiyiz, ancak kurulduğumuz günden beri bir yanımız daima Dersim oldu. Yok edilmek istenen dillerimiz, kimliğimiz ve kişiliğimizi yasatmak ve uluslararası platformlara taşımak için önemli görevler üstlendik ve sesimizi yükselttik. Basta Dersim 37/38 Sözlü Tarih Projesinin, Dünyanın en büyük tarihi soykırımlar Arşivine sahip olan SHOAH vakfı arşivine alınması olmak üzere önemli tarihi adımlar attık. Tarihte ilk kez bir Resmi kurumun (Berlin Friedrichshein-Kreuzberg Belediyesi) TERTETE 38´i tanıması ve yüzleşilmesinin gerekliliğine vurgu yapması, çalışmalarımızın an itibari ile gelmiş olduğu aşamadır. Bu tarihsel adımı sizlere ve Dersim TERTELE´sin de yitirdiğimiz masum u paklarımıza ulaştırmış olmanın gururunu yaşıyoruz. Sizden aldığımız güven ile yürüttüğümüz uluslararası diplomatik girişimlerimizi, hukuk ve adalet arayışımızı sürdüreceğiz!
Bu etkinliği düzenleyen Nazimiye belediye başkanı sayın Cafer Kırmızıçiçek ve tertip komitesi nezdinde, sanatçılarımızı ve emek veren herkese sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Munzur özgür Akacak, akmaya devam edecek diyoruz.
Bize verdiğiniz destek ile kutsal topraklara hizmet ettik, etmeye devam edeceğiz.
FDG – Yönetim Kurulu 29 Temmuz 2023